Regulatory wzrostu to ważny element technologii upraw zbóż. Ich stosowanie pozwala na optymalizację wzrostu roślin, ograniczenie ryzyka wylegania i poprawę plonowania. Jednak skuteczność regulatorów wzrostu nie jest gwarantowana. W celu uzyskania jak najlepszych rezultatów należy zwrócić uwagę na fazę rozwojową rośliny, warunki pogodowe oraz ogólną kondycję uprawy.
Kiedy najlepiej zastosować regulatory wzrostu w zbożach? Na co zwrócić uwagę, aby zabieg był skuteczny?
Regulatory wzrostu
Środki agrochemiczne w postaci regulatorów wzrostu stosuje się w uprawach zbóż w celu kontrolowania ich wzrostu i rozwoju. Ich głównym zadaniem jest ograniczenie ryzyka wylegania roślin poprzez skrócenie i wzmocnienie źdźbła, co wpływa na stabilność łanu i poprawę warunków plonowania. Regulatory wzrostu nie tylko zmniejszają wysokość roślin, ale także pozytywnie wpływają na ich architekturę, system korzeniowy oraz odporność na czynniki stresowe.
Jak działają regulatory wzrostu w zbożach?
Działanie regulatorów wzrostu opiera się na ingerencji w procesy hormonalne rośliny, głównie w gospodarkę auksynami i giberelinami, które odpowiadają za wzrost elongacyjny (wydłużanie się komórek roślinnych). Gibereliny to hormony odpowiedzialne za wydłużanie źdźbła. Regulatory wzrostu ograniczają ich aktywność, co skutkuje skróceniem i wzmocnieniem łodygi. Niektóre regulatory stymulują rozwój systemu korzeniowego, co zwiększa stabilność roślin i ich zdolność do pobierania wody oraz składników pokarmowych z gleby. To wszystko przekłada się na lepszą odporność uprawy na warunki stresowe. Krótsze, bardziej zwarte rośliny są mniej podatne na wyleganie spowodowane silnym wiatrem, intensywnymi opadami deszczu czy nadmiernym nawożeniem azotowym.
Kiedy stosować regulatory wzrostu? Fazy BBCH
O skuteczności regulatorów wzrostu decyduje moment ich aplikacji. Zboża w poszczególnych fazach rozwoju mają inne potrzeby i inaczej reagują na substancje aktywne zawarte w regulatorach. Niewłaściwy termin aplikacji może skutkować obniżeniem efektywności zabiegu, a nawet negatywnym wpływem na wzrost i plonowanie. W zależności od warunków uprawy, kondycji roślin i ich zapotrzebowania na regulację wzrostu, stosuje się dwa główne terminy aplikacji regulatorów wzrostu w zbożach:
- wczesny zabieg (BBCH 30–32),
- późniejszy zabieg (BBCH 37–39).
Pierwszy zabieg
Pierwszy zabieg z wykorzystaniem regulatorów wzrostu przeprowadza się w fazach BBCH 30–32. Celem zabiegu jest:
- Skrócenie i wzmocnienie pierwszego i drugiego międzywęźla, co ogranicza wyleganie zbóż.
- Wzmocnienie systemu korzeniowego, co poprawia pobieranie wody i składników pokarmowych.
- Regulacja tempa wzrostu roślin w przypadku silnego nawożenia azotowego.
Regulatory wzrostu w fazach BBCH 30–32 stosuje się:
- w przypadku intensywnych upraw, przy wysokim poziomie nawożenia azotowego,
- w przypadku gęstych łanów, w których rośliny naturalnie wydłużają źdźbła, konkurując o światło,
- gdy prognozy wskazują na obfite opady w okresie późniejszej wegetacji, które mogą zwiększyć ryzyko wylegania.
Drugi zabieg
Drugi zabieg przeprowadza się w fazach BBCH 37–39. Jego celem jest:
- Dodatkowe skrócenie górnych międzywęźli, co jeszcze bardziej ogranicza wyleganie.
- Poprawa stabilności łanu i lepsze doświetlenie dolnych pięter roślin.
- Regulacja wysokości roślin, co ułatwia zbiór i zmniejsza straty plonów.
Regulatory wzrostu w fazach BBCH 37–39 stosuje się:
- gdy warunki pogodowe były sprzyjające do szybkiego wzrostu zbóż i źdźbła są długie,
- w przypadku późno sianych zbóż, które charakteryzują się dynamicznym tempem wzrostu,
- w uprawach o bardzo wysokim poziomie nawożenia azotowego.
Należy przy tym pamiętać, że drugi zabieg jest uzupełnieniem pierwszego i nie zawsze jest konieczny – decyzja o jego wykonaniu powinna zależeć od warunków pogodowych i kondycji roślin. Nadmierne stosowanie regulatorów w tej fazie może wpłynąć na opóźnienie kłoszenia.